بر پایه تازهترین دادههای تجمیعی هرانا تا پایان روز پنجاهم از آغاز اعتراضات، مجموع جانباختگان تأییدشده به ۷۰۱۵ نفر رسیده است. از این تعداد، ۶۵۰۸ نفر در دسته «معترضان» ثبت شدهاند. ۲۲۶ نفر جان باخته افراد زیر ۱۸ سال هستند. همچنین ۲۱۴ نفر از نیروهای نظامی/حکومتی و ۶۷ نفر «غیرنظامی-غیرمعترض» گزارش شدهاند. ۱۱۷۴۴ مورد همچنان در دست بررسی قرار دارد. در همین بازه، شمار مصدومان غیرنظامی ۲۵۸۴۵ نفر، مجموع بازداشتها ۵۳۵۵۲ مورد، بازداشت دانشجو ۱۴۴ مورد، اعترافات اجباری ۳۵۵ مورد و احضارها ۱۱۰۵۳ مورد ثبت شده است. مجموع رخدادهای اعتراضی ثبتشده نیز ۶۷۶ نقطه در ۲۱۰ شهر و ۳۱ استان گزارش شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در روز پنجاهم، محور تحولات حول چهار موضوع اصلی شکل گرفت: مناقشه بر سر دسترسی نهادهای امنیتی به اطلاعات مجروحان اعتراضات، طرح صریح مسئله فقر از سوی رئیس مجلس در بستر نارضایتیهای اخیر، اظهارات رسمی درباره بازداشت دانشآموزان و دانشجویان، و ادامه بازداشتها و برخوردهای امنیتی در شهرهای مختلف بر اساس گزارشهای هرانا.
مخالفت وزارت بهداشت با درخواست شورای تأمین تهران
همایون سامهیح نجفآبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، اعلام کرد وزارت بهداشت در مکاتبهای محرمانه با درخواست شورای تأمین شهرستان تهران برای ارائه مدارک پزشکی مجروحان اعتراضات مخالفت کرده است. به گفته او، این وزارتخانه تأکید کرده هیچکس بدون طی مراحل قانونی حق دسترسی به نام یا پرونده پزشکی بیماران را ندارد و اطلاعات درمانی افراد محرمانه است.
این اظهارات در حالی مطرح شده که پیشتر گزارشهایی از نگرانی مجروحان نسبت به مراجعه به بیمارستانها و همچنین ادعاهایی درباره فشار نهادهای امنیتی برای شناسایی و پیگیری مصدومان منتشر شده بود. نماینده مجلس در عین حال معترضان را «اغتشاشگر» خواند و مدعی شد دستور وزارت بهداشت بر درمان رایگان تمامی مجروحان، بدون توجه به هویت آنان، بوده است. با این حال، جزئیاتی درباره تعداد پروندههای مورد مطالبه شورای تأمین یا دامنه این درخواست ارائه نشد.
قالیباف: ۳۴ درصد جمعیت ایران فقیرند
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در صحن علنی مجلس اعلام کرد بر اساس دادههای موجود، ۳۴ درصد جمعیت ایران در فقر یا فقر مطلق قرار دارند. او با انتقاد از شیوه دهکبندی یارانهها گفت این تقسیمبندی «هیچ نسبتی با قدرت خرید و وضعیت اقتصادی مردم ندارد» و خواستار اصلاح آن شد.
طرح این آمار در شرایطی صورت میگیرد که اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در بستری از نارضایتیهای اقتصادی، تورم و کاهش قدرت خرید شکل گرفته است. قالیباف با اشاره به «سامانه رفاه ایرانیان» گفت بیشترین جمعیت در خوشهای قرار دارند که شامل افراد فقیر یا در معرض فقر مطلق است. هرچند او بهطور مستقیم اعتراضات را به این آمار پیوند نزد، اما همزمانی این اظهارات با استمرار اعتراضات و بازداشتها، بار دیگر نقش متغیرهای اقتصادی در شکلگیری ناآرامیهای اخیر را برجسته کرده است.
سخنگوی دولت: بازداشت دانشآموزان رخ داده است
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در پاسخ به پرسشی درباره بازداشت دانشآموزان در جریان اعتراضات اخیر، تأیید کرد بازداشتهایی در این زمینه صورت گرفته است. او گفت دولت بر رعایت حقوق افراد زیر ۱۸ سال طبق قانون تأکید دارد و از راهاندازی «خطوط مدیریت بحران» و اعزام تیمهای روانشناسی به مدارس خبر داد.
با این حال، وی از ارائه هرگونه عدد مشخص درباره تعداد دانشآموزان بازداشتشده خودداری کرد و توضیحی درباره وضعیت فعلی آنان، محل نگهداری یا شمار آزادشدگان ارائه نشد. همچنین در پاسخ به پرسشی درباره اتهام «لیدری» به برخی دانشآموزان، توضیح روشنی داده نشد.
بر اساس دادههای تجمیعی هرانا، تا پایان روز پنجاهم، ۲۲۶ کودک در میان جانباختگان ثبت شدهاند و سهم بازداشتهای مرتبط با دانشآموزان و نوجوانان در هفتههای اخیر افزایش یافته است.
وزیر علوم: برخی دانشجویان همچنان در بازداشت هستند
سعید حبیبا، معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان، اعلام کرد تعدادی از دانشجویان بازداشتشده آزاد شدهاند، اما شماری دیگر همچنان در بازداشت به سر میبرند. او گفت وزیر علوم پیگیر این موضوع از طریق نهادهای ذیربط است، اما در حال حاضر امکان اعلام آمار دقیق وجود ندارد.
همزمان، حسین سیماییصراف، وزیر علوم، تأیید کرد وضعیت دانشجویانی که به دلیل بازداشت در امتحانات غایب بودهاند در حال بررسی است و برای آنان امکان برگزاری آزمون مجدد فراهم خواهد شد. او اظهار داشت به جز افرادی که جرم آنان «ثابت شده باشد»، سایر دانشجویان آزاد خواهند شد.
بر اساس آمار هرانا، شمار بازداشت دانشجویان تا پایان روز پنجاهم به ۱۴۴ نفر رسیده است؛ آماری که نشان میدهد دانشگاهها همچنان یکی از کانونهای اصلی برخوردهای امنیتی در بستر اعتراضات بودهاند.
بازداشتها و برخوردها
گزارشهای منتشرشده از سوی هرانا در روز پنجاهم حاکی از تداوم بازداشتها در شهرهای مختلف است. در یک گزارش، بازداشت حمید نوروزی، وکیل دادگستری در شیراز، مرتضی خضری در بندر گناوه، رضا خاصی، پزشک در ملکشاهی و علی بالایی در اسلامآباد غرب توسط نیروهای امنیتی تأیید شد. همچنین سهراب پورناظری، آهنگساز و خواننده، پس از بازگشت به ایران برای چند ساعت بازداشت و با تشکیل پرونده قضایی، گذرنامهاش توقیف شد. در همین گزارش آمده است رضا مسلمی، فعال صنفی معلمان، از زندان همدان و محسن امینزاده، فعال سیاسی، از زندان اوین با تودیع وثیقه آزاد شدند.
در گزارشی دیگر، دستکم ۱۰ شهروند از جمله پنج زن در ارتباط با اعتراضات بازداشت شدند. موسیالرضا علوی، ۱۸ ساله و ورزشکار، مهدیه یوسفی، سمیرا شکوهینسب، آیدا عطایی، تینا فرشته ۱۸ ساله و بهار سجادی در سبزوار بازداشت شدند. همچنین امیرعلی امیری ۲۲ ساله در گرگان، هادی ملایجردی ۲۵ ساله در جوین، حسن قاسمآبادی معروف به الیاس، مربی کراسفیت در نیشابور، و محمدرضا مرندی در فریمان توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
در ادامه، بازداشت هفت شهروند دیگر گزارش شد. خشایار رضوانی در تهران، پیمان رحمانی در کامیاران و سامان نورمحمدی، میلاد شهبازی، مجتبی یزدانی، مجید حبیبزاده و بهنام ظفری در ماسال بازداشت شدند. درباره خشایار رضوانی اعلام شده است که قرار بازداشت او به مدت یک ماه تمدید شده و با اتهاماتی از جمله تبلیغ علیه نظام و اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی مواجه است. او از بیماری ریوی رنج میبرد و از دسترسی مناسب به خدمات درمانی محروم مانده است.
در تبریز نیز دانیال محمدامانی، دانشجوی پزشکی، با دریافت ابلاغیه به شعبه سوم بازپرسی مجتمع قضایی قاضی طباطبایی احضار شد.
مجموع این موارد در کنار آمار تجمیعی ۵۳۵۵۲ بازداشت، ۱۴۴ بازداشت دانشجو و ۱۱۰۵۳ احضار نشان میدهد روند برخوردهای امنیتی، قضایی و اداری علیه معترضان و مرتبطان با اعتراضات در روز پنجاهم نیز استمرار داشته و دامنه آن طیفی از وکلا، پزشکان، فعالان صنفی، دانشجویان و نوجوانان را در بر گرفته است.
آمار بهروزشده (تجمیعی) تا پایان روز پنجاهم از آغاز اعتراضات
🔳 جمع کل نقاط در شهرها: ۶۷۶
🔳 تعداد شهرها بدون تکرار: ۲۱۰
🔳 تعداد استانها بدون تکرار: ۳۱
🔳 کشتهشدگان
🔳 جمع کل معترضان: ۶۵۰۸
▪️ از جمله کودکان: ۲۲۶
▪️ نظامیان/حکومتی: ۲۱۴
▪️ غیرنظامی-غیرمعترض: ۶۷
🔳 جمع کل: ۷۰۱۵
🔳 در دست بررسی: ۱۱۷۴۴
🔳 سایر آمارها
🔳 مصدوم شده غیرنظامی: ۲۵۸۴۵
🔳 جمع کل بازداشتها: ۵۳۵۵۲
🔳 بازداشت دانشجو: ۱۴۴
🔳 اعترافات اجباری: ۳۵۵
🔳 احضارها: ۱۱۰۵۳
*لازم به ذکر است آمارهای تایید شده از جان باختگان، حداقل آمار قابل تایید است در حالی که برآوردها از تعداد کشته شدگان نرخ هایی به مراتب بالاتر را نشان می دهد.
جمعبندی
روز پنجاهم اعتراضات با تثبیت سه روند همراه بود: استمرار بازداشتهای پراکنده اما گسترده در استانهای مختلف، ابهام رسمی درباره تعداد دانشآموزان و دانشجویان بازداشتشده، و طرح مسئله فقر ساختاری از سوی رئیس مجلس در میانه اعتراضات. در سطح نهادی نیز مخالفت وزارت بهداشت با در اختیار گذاشتن اطلاعات مجروحان به شورای تأمین، نشانهای از تنش میان ملاحظات امنیتی و اصول محرمانگی پزشکی ارزیابی میشود. در مجموع، دادههای تجمیعی نشان میدهد دامنه بازداشتها، احضارها و تلفات همچنان در سطحی گسترده باقی مانده و تصویر کلی اعتراضات در روز پنجاهم، تصویری از تداوم برخوردهای امنیتی در کنار فشارهای اجتماعی و اقتصادی است.
هرانا
